Łączna, światowa wartość wymiany handlowej świeżymi owocami, warzywami oraz ziemniakami wzrosła w ostatnich latach bardzo znacząco – dla porównania jeszcze w 1970 roku oszacowana została na 4 mld euro, podczas gdy już w roku 2002 na 31 mld euro. Zdecydowanemu wzrostowi sprzedaży na świecie uległy w omawianym okresie przede wszystkim owoce mango, awokado, pieczarki, czosnek, natomiast
z roku na rok maleje poziom eksportu pomarańczy czy ziemniaków.

Jak wynika z najnowszych danych Organizacji Narodów Zjednoczonych do spraw Wyżywienia i Rolnictwa (FAO) w 2007 roku globalna, produkcja owoców świeżych, wyłączając z tej wielkości melony, wyniosła 499,7 mln ton w stosunku do 496,3 mln ton w roku 2006. Łączna światowa powierzchnia upraw owoców w minionym roku utrzymała się na poziomie sprzed dwóch lat i wyniosła 4,71 mln ha.

W przypadku podziału wielkości produkcji w zależności od danego kontyngentu największym producentem owoców od wielu lat jest Azja z wynikiem zbiorów na poziomie 232,8 mln ton, następnie Ameryka Południowa – niecałe 72,7 mln ton, Europa – niewiele ponad 70,0 mln ton, Afryka – prawie 63,0 mln ton oraz Ameryka Północna – niecałe 26,0 mln ton. W przypadku Europy 51% łącznej produkcji owoców na tym kontynencie – ponad 36,0 mln ton pochodziło w 2007 roku z 27 państw członkowskich Unii Europejskiej.
W 2007 roku łączne zbiory owoców we wszystkich 27 krajach unijnych zamknęły się wolumenem niecałych 36,2 mln ton, wobec prawie 40,0 mln ton rok wcześniej. Największym światowym producentem świeżych owoców są od wielu lat Chiny z produkcją stanowiącą niecałe 19% światowych zbiorów – 94,4 mln ton w 2007 roku w porównaniu do nieco ponad 90,0 mln ton zebranych w 2006 roku. Znaczącymi producentami owoców są również od wielu lat: Indie ze zbiorami owoców na poziomie 51,1 mln ton (10,0% udział w światowej produkcji), Brazylia – niecałe 36,8 mln ton (7,0%), USA – 25,0 mln ton (5,0%), Włochy – 17,9 mln ton (3,3%), Hiszpania – 15,3 mln ton (3,0%), Meksyk – 15,0 mln ton, Iran – 12,1 mln ton oraz Indonezja – 11,6 mln ton i i Filipiny – 10,3 mln ton zebranych owoców.

Na światowej liście pod względem wolumenu produkcji owoców udział Polski wyniósł ostatecznie w 2007 roku rekordowo niską ilość – niecałych 1,7 mln ton owoców łącznie, co stanowiło zaledwie niecałe 0,3% globalnej produkcji. Dla porównania po niekorzystnej sytuacji na polskim rynku owoców w 2007 roku, w 2008 roku produkcja znacznie wzrosła i wynosiła już 3,84 mln ton.

W 2007 roku najwięcej na świecie zebrano arbuzów – ponad 93,0 mln ton wobec ponad 100,0 mln ton rok wcześniej, a na drugim miejscu znalazły się banany – łącznie 81,26 mln ton. Podobnie jak przed rokiem, na kolejnym miejscu znalazły się w 2007 roku winogrona z łącznymi zbiorami 66,27 mln ton wobec 66,73 mln ton rok wcześniej, następne miejsce zajęły jabłka z wynikiem 64,25 mln ton – 63,87 mln ton rok wcześniej, a czwarte miejsce pomarańcze z wolumenem zbiorów 63,9 mln ton wobec 63,61 mln ton w 2006 roku. Udział procentowy w światowych zbiorach w przypadku arbuzów wyniósł 18,6%, dla bananów odpowiednio 16,2%, dla winogron 13,2% oraz dla jabłek - 12,8% i pomarańczy 12,7%. Pozostałymi dominującymi grupami owoców w światowej produkcji są również owoce mango i guawa – łącznie 33,4 mln ton, mandarynki 26,51 mln ton, gruszki odpowiednio 20,1 mln ton oraz ananasy – 18,9 mln ton.
Z punktu widzenia światowej produkcji bardzo ważną grupę stanowią wszystkie owoce cytrusowe łącznie. W 2007 roku ich zbiory wyniosły w sumie 115,5 mln ton wobec poprzedniorocznej wielkości 114,2 mln ton. Największe ilości owoców cytrusowych zbierane jest co roku w Brazylii oraz w Chinach. Tym owocom został poświęcony cały podrozdział w dalszej części raportu.

Produkcja owoców w krajach Unii Europejskiej w 2007 roku była o około 10% mniejsza niż przed rokiem. Zredukowana produkcja w 2007 roku dotknęła przede wszystkim produkcji jabłek, owoców pestkowych oraz owoców jagodowych. W krajach Unii Europejskiej najbardziej ucierpiały uprawy truskawek, malin, jabłek, wiśni i czereśni oraz moreli. W krajach unijnej „15” w 2007 roku zebrano łącznie 31,5 mln ton owoców wobec 32,8 mln ton rok wcześniej. Natomiast poziom zbiorów owoców w tym ugrupowaniu w 2008 roku był zaledwie o 0,5 mln ton wyższy o zamknął się wielkością 32,0 mln ton. Produkcja w nowych 12 krajach członkowskich w 2007 roku to 4,7 mln ton – z uwagi na niekorzystne warunki pogodowe, o których już nie raz wspominaliśmy, a w 2008 roku produkcja była już znacznie wyższa i wyniosła 7,8 mln ton. Natomiast w 2008 roku łączne zbiory owoców we wszystkich państwach unijnych będą o około 10% wyższe, głównie za sprawą wyższych zbiorów w 12 nowych państwach członkowskich. Przede wszystkim w 2008 roku wzrosły zbiory  w Polsce oraz na Węgrzech. Spośród państw unijnej „15” największy wzrost zbiorów wobec minionego roku odnotowano w Hiszpanii, Grecji, największy spadek miał miejsce w Grecji, Włoszech, Niemczech oraz Belgii i Holandii. Łącznie we wszystkich krajach unijnych zbiory owoców w2007 roku to 36,1 mln ton, w roku 2008 odpowiednio 39,8 mln ton, natomiast wstępne szacunki na bieżący – 2009 rok zakładają wolumen 40,0 mln ton wszystkich owoców. Z wielkości tej około 32,5 mln ton będą stanowiły zbiory w „unijnej 15”, a pozostałe 7,5 mln ton w 12 nowych krajach członkowskich.

Zbiory jabłek w unijnej „27” zwiększyły się w 2008 roku o prawie 30% i osiągnęły wielkość prawie 11,6 mln ton. Zbiory jabłek w przypadku unijnej „15” obniżyły się o 7%, natomiast rekordowy poziom wzrostu w porównaniu do katastrofalnych wyników z 2007 roku osiągnęły jabłka w nowych krajach członkowskich – aż do prawie 3,0 mln ton czyli dwukrotnie. Mniej niż w 2007 roku zebrano gruszek – 2,17 mln ton – łącznie w UE 27 produkcja w 2008 roku była aż o 15% mniejsza, w tym największy około 30% spadek miał miejsce w przypadku produkcji w Belgii, Holandii oraz Francji. W 2008 wyższe w porównaniu do bardzo niekorzystnych zbiorów cytrusów przed rokiem, były zbiory wszystkich owoców cytrusowych, w tym przede wszystkim wzrost ich produkcji w Hiszpanii aż o 70%. Więcej niż przed rokiem wyniosła produkcja owoców kiwi.

Natomiast wstępne prognozy dotyczące bieżącego roku zakładają największy wzrost produkcji owoców we Włoszech i Grecji, zaś największy spadek w Hiszpanii, Polsce oraz na Węgrzech – głównie z uwagi na bardzo wysokie zbiory przed rokiem. Na spadek wolumenu zbiorów jabłek wpływ miały mniejsze zbiory w Polsce oraz na Węgrzech. Mniej niż przed rokiem tych owoców zebrano również w Belgii, Rumunii, na Słowacji, w Czechach oraz we Włoszech. Wobec bardzo niskich zbiorów gruszek w 2008 roku w bieżącym roku zakłada się wzrost produkcji, przy czym największy wzrost w wolumenie zbiorów będzie miał miejsce w 2009 roku Holandii – o ponad 80% oraz w Belgii i Francji. Więcej niż przed rokiem w krajach unijnych zebrane zostanie owoców pestkowych jak brzoskwinie i nektarynki, a największego wzrostu należy spodziewać się w Hiszpanii oraz pozostałych krajach Basenu Morza Śródziemnego. Poza tym więcej niż w 2008 roku wyniesie produkcja pozostałych owoców pestkowych jak morele, wiśnie i czereśnie a także śliwki. W przypadku zbiorów owoców miękkich - ich wolumen pozostał w zasadzie w bieżącym roku na niezmienionym poziomie.

Zdecydowanie korzystniejsze będą również zbiory owoców cytrusowych – w tym zwłaszcza pomarańczy, a w krajach południowych Unii Europejskiej więcej zebrane zostanie także winogron oraz arbuzów.

SYTUACJA W POLSCE
Ubiegłoroczne zbiory wszystkich owoców w Polsce wyniosły 3,84 mln ton i były rekordowo wysokie wobec zarówno katastrofalnych zbiorów z 2007 roku jak i średniej wielkości produkcji z ostatnich pięciu lat. Przypomnijmy, iż rok 2007 był dramatyczny pod względem zbiorów w naszym kraju – łącznie wszystkich owoców udało zebrać się jedynie niecałe 1,7 mln ton. W minionym roku ze wspomnianej
wielkości 3,84 mln ton niecałe 3,3 mln ton to zbiory owoców z drzew a pozostałe 549,5 tys. ton to zbiory owoców jagodowych.

Według wstępnych danych Głównego Urzędy Statystycznego, w bieżącym 2009 roku szacunki mówią o łącznych zbiorach owoców w Polsce na poziomie 3,64 mln ton, co oznacza spadek produkcji w stosunku do roku poprzedniego o około 200,0 tys. ton – około 5%. Mniejsze w 2009 roku były przede wszystkim zbiory jabłek - o 7,2% do wolumenu 2,62 mln ton oraz wiśni o 6,7% do wielkości 188,0 tys. ton. Więcej niż przed rokiem zebraliśmy czereśni – o ponad 26% - w sumie było to ponad 51,0 tys. ton, o 10% zwiększyła się produkcja gruszek – ponad 80,0 tys. ton i o 4% zbiory śliwek do wolumenu niecałych 118,0 tys. ton. Ze wspomnianej wielkości łącznej tego-rocznej produkcji owoców w Polsce 3,1 mln ton stanowiły owoce zebrane z drzew, a pozostałą ilość ponad 542,0 tys. ton owoce jagodowe. Dla porównania jeszcze przed rokiem zbiory owoców z drzew wyniosły 3,29 mln ton, a owoców jagodowych prawie 550,0 tys. ton. tegoroczne zbiory owo-ców miękkich były o nieco ponad 1% niższe, a największy spadek produkcji odnotowały porzeczki czarne – prawie o 5% do wielkości 146,0 tys. ton. W sumie łączne zbiory porzeczek zamknęły się wielkością niecałych 198,0 tys. ton, truskawek były o 2,7% niższe – 195,3 tys. ton a malin 77,9 tys. ton. Więcej niż przed rokiem zebrano natomiast porzeczek czerwonych – 51,2 tys. ton, następnie aronii oraz borówki.

Źródło: FAMMU/FAPA